تصفیه‌خانه فاضلاب مرکزی دانشگاه زنجان

تصفیه‌خانه فاضلاب مرکزی دانشگاه زنجان به منظور مدیریت اصولی فاضلاب تولیدی در این مجموعه آموزشی و پژوهشی طراحی و اجرا شده است. دانشگاه زنجان به عنوان یکی از دانشگاه‌های بزرگ و معتبر دولتی کشور، در کیلومتر ۶ جاده زنجان–میانه واقع شده و دارای ۵ دانشکده، بیش از ۴۲۵ عضو هیئت علمی و بیش از ۱۰ هزار دانشجو در مقاطع مختلف تحصیلی از کاردانی تا دکتری است. با توجه به جمعیت قابل توجه این مجموعه، وجود یک سیستم تصفیه فاضلاب کارآمد برای حفظ محیط زیست و مدیریت بهینه منابع آب ضروری بوده است.

ظرفیت طراحی این تصفیه‌خانه ۶۶۰ مترمکعب در روز است و مجموعه‌ای از واحدهای فرآیندی برای تصفیه مؤثر فاضلاب در آن در نظر گرفته شده است. در این سیستم، واحدهای اصلی شامل آشغالگیری، ایستگاه پمپاژ، چهار دستگاه تانک انوکسیک، هشت دستگاه تانک هوادهی، چهار دستگاه تانک ته‌نشینی، تانک کلرزنی، مخازن ذخیره لجن و پساب و همچنین پمپ‌های برگشت داخلی و برگشت لجن هستند که در کنار یکدیگر فرآیند تصفیه فاضلاب را انجام می‌دهند.

در مرحله نخست، فاضلاب وارد واحد آشغالگیری شده و مواد جامد درشت و زباله‌ها از جریان فاضلاب جدا می‌شوند. سپس جریان فاضلاب به واحد پمپاژ منتقل شده و برای ادامه فرآیند تصفیه به واحدهای بعدی هدایت می‌شود.

در ادامه، فاضلاب وارد واحد انوکسیک می‌شود. این بخش نقش مهمی در حذف ترکیبات نیتروژن و انجام فرآیندهای بیولوژیکی بدون حضور اکسیژن دارد. پس از آن، فاضلاب به واحد هوادهی منتقل می‌شود که در آن با تزریق هوا، میکروارگانیسم‌ها مواد آلی موجود در فاضلاب را تجزیه کرده و بار آلودگی کاهش می‌یابد.

پس از مرحله هوادهی، فاضلاب وارد حوض ته‌نشینی می‌شود تا لجن فعال و ذرات معلق از جریان آب جدا شوند. بخشی از لجن ته‌نشین شده مجدداً توسط پمپ‌های برگشت لجن به فرآیند بازگردانده می‌شود تا راندمان تصفیه افزایش یابد.

در مرحله نهایی، پساب وارد واحد کلرزنی شده و عملیات گندزدایی برای حذف عوامل بیماری‌زا انجام می‌شود. پس از این مرحله، پساب تصفیه‌شده توسط واحد پمپاژ پساب منتقل شده و امکان استفاده یا دفع آن فراهم می‌شود. لجن تولیدی نیز در مخازن ذخیره لجن جمع‌آوری و مدیریت می‌گردد.

تصفیه‌خانه فاضلاب مرکزی دانشگاه زنجان با استفاده از فرآیندهای بیولوژیکی و واحدهای مختلف تصفیه، نقش مهمی در مدیریت بهداشتی فاضلاب، کاهش آلودگی محیط زیست و ارتقای زیرساخت‌های زیست‌محیطی در مجموعه دانشگاه زنجان ایفا می‌کند.